Beleggen, hoe zit dat nou?
Beleggen klinkt misschien ingewikkeld – maar eigenlijk is het gewoon: je stopt ergens geld in, met de bedoeling dat het meer waard wordt. In dit artikel leggen we de belangrijkste termen en stappen uit in begrijpelijke taal. Met voorbeelden, zodat je het goed snapt!
Wat is beleggen?
Beleggen = je geld ergens in stoppen zodat het kan groeien. Bijvoorbeeld: je koopt een stukje van een bedrijf (een aandeel), of je koopt een mandje met veel bedrijfjes erin (een ETF). Als dat bedrijf of die bedrijven het goed doen, wordt jouw stukje meer waard. Als het slecht gaat, kan het ook minder waard worden. Daarom: alleen beleggen met geld dat je kunt missen!
Wat zijn de risico's?
Laten we eerlijk zijn: beleggen is geen gratis geld. Je kunt winst maken, maar je kunt ook geld verliezen. Hier zijn de belangrijkste risico's in simpele taal:
Je kunt geld verliezen
Als een bedrijf het slecht doet of failliet gaat, kan je aandeel minder waard worden – of zelfs helemaal niks meer. Dit is het grootste risico. Stel: je koopt voor €500 aan aandelen, en het bedrijf gaat kapot. Dan ben je die €500 kwijt.
De markt kan zakken
Soms gaat de hele beurs omlaag – niet alleen jouw aandelen. Dit heet een "crash" of "correctie". Denk aan corona in 2020: heel veel aandelen gingen in één keer omlaag. Meestal herstelt het weer, maar dat kan weken, maanden of zelfs jaren duren.
Je geld zit vast
Je kunt altijd verkopen, maar soms staat je belegging op verlies. Als je dan ineens geld nodig hebt (auto kapot, ontslag) en je moet verkopen, maak je dat verlies "echt". Beleggen doe je daarom alleen met geld dat je een tijdje kunt missen.
Emoties kunnen je parten spelen
Als je ziet dat je €200 in de min staat, is de verleiding groot om in paniek te verkopen. Of andersom: als iets hard stijgt, wil je méér kopen. Beide kunnen slechte beslissingen zijn. Beleggen vraagt geduld en een koel hoofd.
Voor wie is beleggen (niet) geschikt?
Beleggen kan iets voor jou zijn als...
- ✓ Je geld hebt dat je minimaal 5-10 jaar kunt missen
- ✓ Je al een buffer hebt voor onverwachte kosten (bijv. 3 maanden salaris)
- ✓ Je geen schulden hebt (of alleen een hypotheek)
- ✓ Je niet in paniek raakt als je tijdelijk in de min staat
- ✓ Je bereid bent om je in te lezen en te leren
Beleggen is (nog) niet voor jou als...
- ✗ Je het geld binnenkort nodig hebt (huis, auto, studie)
- ✗ Je schulden hebt – los die eerst af (rente is vaak hoger dan rendement)
- ✗ Je geen buffer hebt voor noodgevallen
- ✗ Je hoopt snel rijk te worden – dat is gokken, geen beleggen
- ✗ Je slecht slaapt van financiële onzekerheid
Fictief oefenen: eerst kijken, dan doen
Wil je eerst leren hoe beleggen werkt zonder direct echt geld in te zetten? Veel brokers bieden een demo- of oefenmodus aan: je handelt met fictief geld op echte koersen. Zo ontdek je hoe kopen en verkopen werkt, wat je portefeuille doet bij stijgingen en dalingen, en hoe de app in elkaar zit – zonder risico. Daarna kun je, als je er klaar voor bent, met een klein bedrag echt beginnen.
Test: heb ik de basics onder de knie?
Test je beleggings-skills
10 vragen over beleggen – gratis, anoniem en zonder account. We slaan niets op. Ontdek wat je al weet en waar je meer over kunt leren.
Gaan we jou verder helpen?
Geef je e-mail op en we nemen contact op. Als pionier krijg je een gratis account – dan kun je de test doen, je portfolio bijhouden en leren hoe beleggen werkt.
Test: Wil ik beleggen?
Beantwoord deze 3 vragen eerlijk. Geen zorgen – we bewaren je antwoorden niet, dit is alleen voor jou.
1. Heb je geld dat je minimaal 5 jaar kunt missen?
Denk aan: geen grote aankopen gepland, stabiel inkomen, buffer aanwezig.
De belangrijkste termen
Aandeel
Een piepklein stukje van één bedrijf. Koop je een aandeel van Apple? Dan ben je een beetje eigenaar van Apple. Als Apple het goed doet, stijgt de waarde. Doet Apple het slecht? Dan daalt de waarde.
ETF (Exchange Traded Fund)
Een mandje met heel veel aandelen erin. Bijvoorbeeld: een ETF met de 500 grootste bedrijven van Amerika. Je koopt dus niet één bedrijf, maar meteen een mix. Handig voor spreiding – als het ene bedrijf zakt, kan het andere stijgen.
Koers
De prijs van een aandeel of ETF op dit moment. De koers gaat de hele dag op en neer. "De koers van Apple staat op €180" = één aandeel Apple kost nu €180.
Broker of platform
De plek waar je koopt en verkoopt. Bijvoorbeeld DEGIRO, Bux of je bank. Zonder broker kun je niet beleggen – zij regelen de handel voor je.
Portefeuille of portfolio
Alles wat je bezit: je aandelen, ETF's en eventueel obligaties. "Mijn portefeuille" = het totaalplaatje van wat je hebt gekocht.
Kostenbasis
Hoeveel je ergens voor hebt betaald. Koop je 10 aandelen voor €100 totaal? Dan is je kostenbasis €100. Dit vergeten mensen weleens – maar het is belangrijk om te weten of je winst of verlies maakt!
Winst en verlies (W/L)
Het verschil tussen wat je nu hebt en wat je erin hebt gestopt. Gerealiseerd = je hebt verkocht, de winst of het verlies is "vast". Ongerealiseerd = je bezit het nog, het kan nog veranderen (papieren winst/verlies).
Dividend
Soms geeft een bedrijf een stukje winst terug aan aandeelhouders. Dat heet dividend. Je krijgt dan geld op je rekening – zonder dat je verkoopt. Niet elk bedrijf doet dit.
Transactiekosten
Kosten die je betaalt bij het kopen of verkopen. Sommige brokers zijn bijna gratis, andere vragen een paar euro per transactie. Let hierop – bij veel handelen kan het oplopen!
De belangrijkste acties
1. Account openen bij een broker
Je meldt je aan bij bijvoorbeeld DEGIRO of Bux. Je vult je gegevens in en doet een legitimatiecheck. Dat duurt vaak een paar minuten. Daarna heb je een beleggingsrekening.
2. Geld storten
Je maakt geld over van je bankrekening naar je beleggingsrekening. Meestal binnen een dag staat het erop. Nu kun je kopen!
3. Kopen (een order plaatsen)
Je kiest een aandeel of ETF, je zegt hoeveel je wilt kopen, en je klikt op "Koop". De broker regelt de rest. Je wordt eigenaar van die stukken. Dit heet een transactie.
4. Verkopen
Je verkoopt wat je hebt. Het geld komt (meestal binnen een paar dagen) op je beleggingsrekening. Daarna kun je het weer naar je bank overmaken.
5. Portfolio bijhouden
Je houdt bij wat je hebt gekocht en verkocht. In Belegmaatje.nl voer je je transacties in – zo zie je in één oogopslag hoeveel je totaal waard bent, wat je winst of verlies is, en per aandeel hoe het gaat.
Rekenvoorbeelden
Voorbeeld 1: Eerste aankoop
Jij koopt 5 aandelen van Shell. De koers staat op €30 per aandeel. Je betaalt: 5 × €30 = €150. Plus €2 transactiekosten. Totaal: €152. Dat €152 is je kostenbasis voor deze 5 aandelen.
Voorbeeld 2: De koers stijgt
Drie maanden later staat Shell op €35. Je 5 aandelen zijn nu waard: 5 × €35 = €175. Je kostenbasis was €152. Ongerealiseerde winst = €175 − €152 = €23. Je hebt nog niet verkocht – het is "papieren" winst. Verkoop je nu? Dan wordt het gerealiseerde winst.
Voorbeeld 3: Verkopen met winst
Je verkoopt je 5 Shell-aandelen voor €35 elk. Je krijgt: 5 × €35 = €175. Min €2 transactiekosten = €173 op je rekening. Je had €152 betaald. Gerealiseerde winst = €173 − €152 = €21. Die winst heb je nu echt!
Voorbeeld 4: ETF kopen
Je koopt een ETF die de hele wereld volgt. De koers is €85. Je koopt 10 stuks: 10 × €85 = €850. Geen transactiekosten (bij sommige brokers). Je bent nu eigenaar van een klein stukje van honderden bedrijven. Spreiding = minder risico dan één enkel aandeel.
Even onthouden
Beleggen brengt risico mee. Je kunt geld verliezen. Beleg alleen met geld dat je kunt missen, en doe nooit iets waar je je niet prettig bij voelt. Vragen? Lees verder in de kennisbank of op de site van je broker.
Disclaimer
Belegmaatje.nl is geen financiële adviseur. Alles op deze site is op eigen risico. Gezond verstand en financiële keuzes zijn altijd je eigen verantwoordelijkheid. Bij twijfel: raadpleeg een erkend adviseur.